Menstruatieklachten kunnen behoorlijk veel invloed hebben op je dagelijks leven. Buikpijn, hoofdpijn, stemmingswisselingen of hevig bloedverlies kunnen ervoor zorgen dat je iedere maand opnieuw rekening moet houden met je cyclus.
Ook in de dagen vóór je menstruatie kun je klachten ervaren, zoals prikkelbaarheid, vermoeidheid, gespannen borsten, slecht slapen of een opgeblazen gevoel. Soms is de cyclus onregelmatig of blijft een menstruatie langere tijd uit.
In mijn praktijk It’s Qi in Breda kan acupunctuur als aanvullende behandeling worden ingezet bij verschillende menstruatieklachten. Daarbij kijk ik niet alleen naar het symptoom waarvoor je komt, maar naar het geheel: je cyclus, algemene gezondheid, stress, slaap, spijsvertering en energieniveau.
Welke menstruatieklachten kunnen voorkomen?
Geen menstruatiecyclus is precies hetzelfde. Bovendien kunnen klachten in de loop van je leven veranderen, bijvoorbeeld door stress, hormonale veranderingen, medicatie, anticonceptie of de overgang.
Klachten waarvoor mensen onder andere naar mijn praktijk komen zijn:
- pijnlijke menstruaties;
- buik- of rugkrampen;
- hoofdpijn of migraine rondom de menstruatie;
- hevig of langdurig bloedverlies;
- stolsels;
- een zeer lichte of korte menstruatie;
- een onregelmatige cyclus;
- het uitblijven van de menstruatie;
- PMS;
- stemmingswisselingen en prikkelbaarheid;
- gespannen of pijnlijke borsten;
- vermoeidheid;
- slecht slapen;
- een opgeblazen gevoel;
- klachten rondom de eisprong.
Ernstige menstruatieklachten hoef je niet simpelweg te accepteren omdat ze bij de menstruatie zouden horen. Wanneer pijn, bloedverlies of andere klachten je dagelijks functioneren beperken, is het verstandig om dit ook met je huisarts te bespreken.
De menstruatiecyclus in het kort
De menstruatiecyclus wordt aangestuurd door een samenspel van hormonen. Hoewel vaak wordt gesproken over een cyclus van 28 dagen, kan een gezonde cyclus korter of langer zijn.
Globaal kun je de cyclus verdelen in vier fasen:
- De menstruatie – het opgebouwde baarmoederslijmvlies wordt afgestoten.
- De opbouwfase – een eicel rijpt en het baarmoederslijmvlies wordt opnieuw opgebouwd.
- De eisprong – een rijpe eicel komt vrij uit de eierstok.
- De fase na de eisprong – het lichaam bereidt zich voor op een mogelijke zwangerschap of op de volgende menstruatie.
Niet iedereen merkt iedere fase even duidelijk. Toch kunnen veranderingen in pijn, stemming, energie, slaap en eetlust samenhangen met het moment in je cyclus.
Hoe kijkt de Chinese geneeswijze naar de menstruatiecyclus?
Binnen de Chinese geneeswijze wordt de menstruatiecyclus onder andere bekeken vanuit de beweging en balans van Yin, Yang, Qi en Bloed.
Iedere fase heeft daarbij een ander karakter:
- tijdens de menstruatie staat het bewegen en afvoeren van Bloed centraal;
- na de menstruatie ligt de nadruk meer op herstel en het opbouwen van Bloed en Yin;
- rond de eisprong vindt de overgang van Yin naar Yang plaats;
- vóór de menstruatie neemt de activiteit van Yang toe en is een vrije beweging van Qi belangrijk.
Deze manier van kijken helpt mij om een behandeling af te stemmen op het moment in jouw cyclus. Daarom vraag ik tijdens een afspraak meestal wanneer je laatste menstruatie begon en in welke fase van de cyclus je je bevindt.
Een behandeling hoeft daardoor niet iedere week hetzelfde te zijn. Rond de menstruatie kan bijvoorbeeld meer aandacht worden besteed aan pijn en spanning, terwijl na de menstruatie herstel en energieniveau meer centraal kunnen staan.
Kan acupunctuur worden ingezet bij menstruatiepijn?
Pijn tijdens de menstruatie wordt ook wel dysmenorroe genoemd. De pijn kan zeurend, krampend of stekend aanvoelen en soms uitstralen naar de onderrug of benen.
Daarnaast kun je last hebben van bijvoorbeeld:
- misselijkheid;
- diarree;
- hoofdpijn;
- duizeligheid;
- zweten;
- vermoeidheid;
- een algemeen ziek gevoel.
Binnen de Chinese geneeswijze kijk ik bij menstruatiepijn onder andere naar de aard van de pijn. Stekende pijn in combinatie met donkere stolsels geeft bijvoorbeeld een ander beeld dan een doffe pijn die juist vermindert door warmte.
Acupunctuur kan als aanvullende behandeling worden ingezet bij pijn en lichamelijke spanning rondom de menstruatie. Welke aanpak passend is, verschilt per persoon en per fase van de cyclus.
Heb je zeer hevige pijn, wordt de pijn steeds erger of kun je door de klachten niet normaal functioneren? Dan is medisch onderzoek belangrijk. Menstruatiepijn kan bijvoorbeeld samenhangen met endometriose, adenomyose, vleesbomen of een andere aandoening.
Wat kan acupunctuur betekenen bij PMS?
Bij het premenstrueel syndroom (PMS) ontstaan lichamelijke en emotionele klachten steeds in de periode vóór de menstruatie. Vaak nemen deze klachten af zodra de menstruatie begint of kort daarna.
Veelvoorkomende klachten zijn:
- prikkelbaarheid en stemmingswisselingen;
- somberheid of sneller huilen;
- hoofdpijn;
- gespannen of pijnlijke borsten;
- vocht vasthouden;
- een opgeblazen gevoel;
- eetbuien of meer behoefte aan zoet;
- slecht slapen;
- vermoeidheid.
Binnen de Chinese geneeswijze wordt PMS vaak in verband gebracht met een stagnatie van Lever-Qi. Hiermee wordt bedoeld dat de vrije beweging van Qi minder soepel verloopt. Stress en langdurige spanning kunnen hierbij een rol spelen.
Acupunctuur kan worden ingezet om ontspanning te ondersteunen en lichamelijke spanningsklachten te helpen verminderen.
Zijn de psychische of lichamelijke klachten iedere maand zeer ernstig? Bespreek dit dan ook met je huisarts. Er kan bijvoorbeeld sprake zijn van PMS of PMDD.
Acupunctuur bij hevig bloedverlies
Bij een hevige menstruatie verlies je meer bloed dan voor jou normaal is. Je moet bijvoorbeeld erg vaak maandverband, tampons of een menstruatiecup verwisselen, lekt regelmatig door of verliest grote stolsels.
Veel bloedverlies kan samengaan met:
- vermoeidheid;
- duizeligheid;
- kortademigheid;
- hartkloppingen;
- hoofdpijn;
- bleekheid;
- een ijzertekort of bloedarmoede.
Binnen de Chinese geneeswijze kan hevig bloedverlies bij verschillende patronen passen. Er kan bijvoorbeeld worden gekeken naar Hitte, het onvoldoende vasthouden van Bloed door Qi of stagnatie van Bloed.
Ik kijk daarom niet alleen naar de hoeveelheid bloedverlies, maar ook naar bijvoorbeeld de kleur, eventuele stolsels, pijn en andere lichamelijke klachten.
Hevig bloedverlies moet altijd serieus worden genomen. Bespreek het met je huisarts wanneer het nieuw is, duidelijk toeneemt of wanneer je bijvoorbeeld erg vermoeid of duizelig wordt.
Wat als je menstruatie licht of onregelmatig is?
Een menstruatie kan tijdelijk lichter of korter worden door bijvoorbeeld stress, gewichtsveranderingen, intensief sporten, hormonale anticonceptie of veranderingen rond de overgang.
Binnen de Chinese geneeswijze kan bij een lichte menstruatie onder andere worden gekeken naar de hoeveelheid Qi en Bloed. Klachten zoals vermoeidheid, duizeligheid, een bleke huid, kou of verminderd herstel kunnen daarbij aanvullende informatie geven.
Bij een onregelmatige cyclus kijk ik daarnaast naar hormonale veranderingen, stress en de manier waarop Qi zich door het lichaam beweegt.
Acupunctuur kan als aanvullende behandeling worden afgestemd op het totale klachtenbeeld.
Blijft je menstruatie langere tijd sterk onregelmatig? Laat dit dan ook beoordelen door je huisarts.
Wat als je menstruatie uitblijft?
Het uitblijven van de menstruatie wordt amenorroe genoemd.
Een menstruatie kan tijdelijk wegblijven door onder andere:
- zwangerschap;
- borstvoeding;
- stress;
- gewichtsverlies;
- intensieve sport;
- hormonale anticonceptie;
- veranderingen rond de overgang.
Ook medische of hormonale aandoeningen kunnen een rol spelen.
Daarom is het belangrijk om eerst te onderzoeken waarom de menstruatie wegblijft. Acupunctuur kan daarna eventueel aanvullend worden ingezet, bijvoorbeeld wanneer stress, spanning of vermoeidheid meespeelt.
Heb je drie menstruaties achter elkaar gemist en ben je niet zwanger? Bespreek dit dan met je huisarts.
Hoe ziet een behandeling bij menstruatieklachten eruit?
Tijdens een acupunctuurbehandeling plaats ik dunne naalden op zorgvuldig gekozen punten. Deze bevinden zich bijvoorbeeld op de buik, armen, handen, benen of voeten.
Welke punten ik gebruik, hangt af van jouw persoonlijke situatie. Ik kijk onder andere naar:
- je belangrijkste klacht;
- de fase van je cyclus;
- de duur en regelmaat van je menstruatie;
- de hoeveelheid en kleur van het bloedverlies;
- eventuele pijn en stolsels;
- stress en emotionele belasting;
- slaap en energieniveau;
- je spijsvertering;
- temperatuurbeleving;
- hormonale anticonceptie en medicatie.
Daarnaast bekijk ik je tong en voel ik je pols. Vanuit al deze informatie ontstaat een totaalbeeld waarop ik de behandeling afstem.
Ik werk daarom bij menstruatieklachten niet met één standaardprotocol. Twee mensen kunnen dezelfde klacht hebben en toch een andere behandeling krijgen.
Shiatsu als aanvulling
Wanneer lichamelijke spanning een belangrijke rol speelt, kan ik een acupunctuurbehandeling aanvullen met technieken uit de shiatsu.
Shiatsu is een Japanse behandelvorm waarbij met de handen en duimen druk wordt gegeven op bepaalde gebieden en punten. Ook rustige rekkingen en mobilisaties kunnen onderdeel zijn van de behandeling.
Bij menstruatieklachten kan ik shiatsutechnieken bijvoorbeeld toepassen bij spanning in de onderrug, buik, heupen of benen.
In mijn praktijk bied ik shiatsu niet als losse behandeling aan, maar kan ik onderdelen ervan toevoegen wanneer dit passend is.
Voeding en leefstijl tijdens je cyclus
Naast een behandeling kunnen ook voeding, rust, beweging en herstel invloed hebben op hoe je de verschillende fasen van je cyclus ervaart.
Tijdens een behandeltraject kunnen we daarom bijvoorbeeld aandacht besteden aan:
- regelmatig en voldoende eten;
- voeding met ijzer en andere belangrijke voedingsstoffen;
- warmte bij buik- of rugkrampen;
- rustig bewegen binnen je mogelijkheden;
- voldoende slaap en herstel;
- het beperken van langdurige stress;
- het bijhouden van je menstruatie en klachten.
Houd eventueel een cyclusdagboek bij
Een eenvoudig cyclusdagboek kan helpen om patronen te herkennen.
Noteer bijvoorbeeld:
- wanneer je menstruatie begint;
- hoe lang deze duurt;
- hoeveel pijn je ervaart;
- hoeveel bloedverlies je hebt;
- of je stolsels ziet;
- wanneer hoofdpijn, vermoeidheid of stemmingswisselingen optreden;
- hoe je slaapt;
- hoe je je rondom de eisprong voelt.
Hierdoor ontstaat vaak een duidelijker beeld van hoe klachten zich gedurende de maand ontwikkelen.
Voedings- en leefstijladviezen stem ik af op jouw persoonlijke situatie. Bij een mogelijk ijzertekort of bloedarmoede, eetproblematiek of complexe hormonale klachten is begeleiding door een huisarts of diëtist belangrijk.
Wanneer moet je met menstruatieklachten naar de huisarts?
Neem contact op met je huisarts wanneer:
- menstruatiepijn je normale dagelijkse activiteiten belemmert;
- het bloedverlies plotseling veel heviger wordt;
- je regelmatig doorlekt of zeer grote stolsels verliest;
- je tussen menstruaties door bloed verliest;
- je bloed verliest na seks;
- je menstruatie langere tijd uitblijft;
- je cyclus langdurig sterk onregelmatig is;
- je zonder duidelijke reden afvalt;
- je klachten hebt die kunnen wijzen op bloedarmoede;
- je na de overgang opnieuw bloed verliest;
- je je zorgen maakt over je klachten.
Tussentijds bloedverlies, bloedverlies na seks en bloedverlies na de overgang moeten medisch worden beoordeeld.
Acupunctuur vervangt geen diagnostiek of behandeling door een huisarts of gynaecoloog.
Acupunctuur bij menstruatieklachten in Breda
Menstruatieklachten kunnen per persoon en per levensfase sterk verschillen. Daarom kijk ik tijdens een behandeling niet alleen naar je menstruatie, maar naar jouw gezondheid en klachten als geheel.
Wil je weten of acupunctuur een passende aanvulling kan zijn bij jouw menstruatieklachten? Je kunt contact opnemen voor een korte telefonische kennismaking of direct een afspraak maken bij It’s Qi in Breda.
Veelgestelde vragen over acupunctuur en menstruatieklachten
Een behandeling kan juist worden afgestemd op de fase waarin je je op dat moment bevindt. Tijdens de menstruatie kunnen andere klachten en aandachtspunten centraal staan dan bijvoorbeeld in de periode na je menstruatie of rondom de eisprong.
De fase van je cyclus is één van de dingen die ik meeneem bij het bepalen van de behandeling. Je hoeft daarom niet zelf een bepaalde cyclusdag uit te kiezen voordat je een afspraak maakt.
Vertel tijdens de intake altijd welke anticonceptie en medicatie je gebruikt. Hormonale anticonceptie kan invloed hebben op je cyclus en wordt meegenomen in het totaalbeeld waarop ik de behandeling afstem.
Dat verschilt per persoon en hangt onder andere af van de klacht, hoe lang deze al bestaat en hoe je cyclus verloopt. Daarom werk ik niet met een vast behandelprotocol voor menstruatieklachten.
Acupunctuur is een aanvullende behandelvorm en kan medisch onderzoek niet vervangen. Bij hevige of toenemende pijn, opvallend bloedverlies, het langdurig uitblijven van de menstruatie of andere klachten waarover je je zorgen maakt, is het belangrijk om contact op te nemen met je huisarts.
Door Lydia de Wette – acupuncturist en shiatsutherapeut bij It’s Qi in Breda.
