De overgang is een natuurlijke fase waarin je lichaam op zoek gaat naar een nieuw hormonaal evenwicht. Voor sommige vrouwen verloopt deze periode vrij rustig. Voor anderen hebben opvliegers, nachtzweten, slecht slapen, vermoeidheid of stemmingswisselingen veel invloed op het dagelijks leven.
Acupunctuur kan tijdens de overgang worden ingezet als aanvullende behandeling. In mijn praktijk in Breda kijken we niet alleen naar één afzonderlijke klacht, maar naar het geheel: je slaap, energieniveau, emoties, spijsvertering en de manier waarop jouw lichaam op de hormonale veranderingen reageert.
Wat zijn overgangsklachten?
De overgang omvat de jaren rondom je laatste menstruatie. De menopauze is officieel het moment van de laatste menstruatie. Gemiddeld vindt deze rond het 51e levensjaar plaats, maar de overgang kan al eerder beginnen.
Tijdens deze periode verandert de aanmaak van hormonen, waaronder oestrogeen en progesteron. Daardoor kunnen verschillende lichamelijke en emotionele klachten ontstaan.
Veelvoorkomende overgangsklachten zijn:
- opvliegers en plotselinge warmteaanvallen;
- nachtelijk zweten;
- moeite met inslapen of doorslapen;
- vermoeidheid en minder energie;
- stemmingswisselingen, onrust of prikkelbaarheid;
- hoofdpijn of migraine;
- hartkloppingen;
- een opgeblazen gevoel of veranderde spijsvertering;
- spier- en gewrichtsklachten;
- concentratieproblemen of vergeetachtigheid;
- een droge huid of drogere slijmvliezen;
- een veranderende of onregelmatige menstruatie.
Opvliegers ontstaan onder andere doordat de afname van oestrogeen invloed heeft op het gebied in de hersenen dat de lichaamstemperatuur regelt.
Niet iedere klacht tijdens deze levensfase hoeft automatisch door de overgang te komen. Daarom is het belangrijk om bij hevige, nieuwe of aanhoudende klachten ook contact op te nemen met je huisarts.
De overgang volgens de traditionele Chinese geneeswijze
Binnen de traditionele Chinese geneeswijze wordt de overgang niet gezien als een ziekte, maar als een natuurlijke verandering in de levenscyclus.
In klassieke Chinese teksten wordt de ontwikkeling van een vrouw beschreven in perioden van zeven jaar. Rond het 49e levensjaar, zeven maal zeven, vindt volgens deze visie een belangrijke overgang plaats. De energie die eerder nodig was voor de menstruatiecyclus en vruchtbaarheid krijgt als het ware een andere bestemming.
Klachten kunnen binnen deze visie ontstaan wanneer het lichaam moeite heeft zich aan deze verandering aan te passen. Daarbij kunnen verschillende patronen een rol spelen, zoals:
- een tekort aan Nier-Yin, bijvoorbeeld bij warmte, opvliegers en nachtzweten;
- een tekort aan Nier-Yang, bijvoorbeeld bij kou, vermoeidheid en vocht vasthouden;
- Lever-Qi-stagnatie bij spanning, prikkelbaarheid en stemmingswisselingen;
- een verzwakte Milt-Qi bij vermoeidheid, een opgeblazen gevoel en een zware spijsvertering;
- onrust van de Shen bij slecht slapen, piekeren en innerlijke onrust.
Dit zijn traditionele Chinese begrippen waarmee naar het totale klachtenpatroon wordt gekeken. Ze zijn niet hetzelfde als een westerse medische diagnose.
Hoe kan acupunctuur tijdens de overgang ondersteunen?
Een acupunctuurbehandeling wordt afgestemd op de klachten die bij jou het meest op de voorgrond staan. Het doel is niet om het natuurlijke overgangsproces tegen te houden, maar om je lichaam tijdens deze verandering zo goed mogelijk te ondersteunen.
De behandeling kan zich bijvoorbeeld richten op:
- het verminderen van de hinder die je ervaart door opvliegers en nachtzweten;
- meer ontspanning en een rustigere nachtrust;
- ondersteuning bij spanning, onrust en prikkelbaarheid;
- het verbeteren van je energieniveau;
- verlichting van hoofdpijn, spierspanning of gewrichtsklachten;
- ondersteuning van de spijsvertering;
- meer rust en stabiliteit tijdens een emotioneel intensieve periode.
De ervaringen met acupunctuur verschillen per vrouw. Sommige vrouwen merken dat bepaalde klachten afnemen of dat zij beter met de veranderingen kunnen omgaan. Wetenschappelijk onderzoek naar acupunctuur bij overgangsklachten laat echter geen eenduidige resultaten zien. Acupunctuur moet daarom worden beschouwd als aanvullende zorg en niet als vervanging van noodzakelijke medische behandeling.
Heb je zeer veel last van opvliegers of nachtzweten? Dan kun je ook met je huisarts bespreken welke medische behandelmogelijkheden bij jou passen. Hormoontherapie is momenteel de behandeling waarvan het effect op opvliegers het duidelijkst is aangetoond, maar de voor- en nadelen moeten individueel worden afgewogen.
Een persoonlijke behandeling
Geen enkele vrouw beleeft de overgang op dezelfde manier. Daarom begint het behandeltraject met een uitgebreide intake.
We bespreken onder andere:
- welke klachten je ervaart;
- wanneer de klachten zijn begonnen;
- je menstruatie en eventuele veranderingen daarin;
- je slaap, energie en stressniveau;
- je spijsvertering;
- medicatie of hormoontherapie die je gebruikt;
- wat je zelf al hebt geprobeerd.
Daarnaast maak ik gebruik van pols- en tongdiagnostiek. Op basis van alle informatie stel ik een persoonlijk behandelplan samen.
Tijdens een behandeling gebruik ik dunne acupunctuurnaalden op zorgvuldig gekozen punten. Soms combineer ik acupunctuur met technieken zoals moxa, cupping, gua sha of shiatsu wanneer dit bij jouw klachten en conditie past.
Ik behandel altijd één cliënt tegelijk en laat je tijdens de behandeling niet alleen. Er is ruimte om vragen te stellen en ik leg graag uit waarom bepaalde punten of technieken worden gebruikt.